شیخ بهایی

شیخ بهاء الدین ، محمدبن حسین عاملی معروف به شیخ بهایی دانشمند بنام دوره صفویه است. اصل وی از جبل عامل شام بود. بهاء الدین محمد ده ساله بود که پدرش عزالدین حسین عاملی از بزرگان علمای شام بسوی ایران رهسپار گردید و چون به قزوین رسیدند و آن شهر را مرکز دانشمندان شیعه یافتند، در آن سکنی گزیدند و بهاءالدین به شاگردی پدر و دیگر دانشمندان آن عصر مشغول گردید.
مرگ این عارف بزرگ و دانشمند را به سال 1030 و یا 1031 هجری در پایان هشتاد و هفتمین سال حیاتش ذکر کرده اند.وی در شهر اصفهان روی در نقاب خاک کشید و مریدان پیکر او را با شکوهی که شایسته شان او بود ، به مشهد بردند و در جوار حرم هشتمین امام شیعیان به خاک سپردند.
شیخ بهایی مردی بود که از تظاهر و فخر فروشی نفرت داشت و این خود انگیزه ای برای اشتهار خالص شیخ بود.شیخ بهایی به تایید و تصدیق اکثر محققین و مستشرقین ، نادر روزگار و یکی از مردان یگانه دانش و ادب ایران بود که پرورش یافته فرهنگ آن عصر این مرز و بوم و از بهترین نمایندگان معارف ایران در قرن دهم و یازدهم هجری قمری بوده است. شیخ بهایی شاگردانی تربیت نموده که به نوبه خود از بزرگترین مفاخر علم و ادب ایران بوده اند، مانند فیلسوف و حکیم الهی ملاصدرای شیرازی و ملاحسن حنیفی کاشانی وعده یی دیگر که در فلسفه و حکمت الهی و فقه و اصول و ریاضی و نجوم سرآمد بوده و ستارگان درخشانی در آسمان علم و ادب ایران گردیدند که نه تنها ایران ،بلکه عالم اسلام به وجود آنان افتخار می کند. از کتب و آثار بزرگ علمی و ادبی شیخ بهایی علاوه بر غزلیات و رباعیات دارای دو مثنوی بوده که یکی به نام مثنوی “نان و حلوا” و دیگری “شیر و شکر” می باشد و آثار علمی او عبارتند از “جامع عباسی، کشکول، بحرالحساب و مفتاح الفلاح والاربعین و شرع القلاف، اسرارالبلاغه والوجیزه”. سایر تالیفات شیخ بهایی که بالغ بر هشتاد و هشت کتاب و رساله می شود همواره کتب مورد نیاز طالبان علم و ادب بوده است.
تا کی به تمنای وصال تو یگانه
اشکم شود از هر مژه چون سیل روانه
خواهد که سرآید غم هجران تو یا نه
ای تیره غمت را دل عشاق نشانه
جمعی به تو مشغول و تو غایب زمیانه
رفتم به در صومعه عابد و زاهد
دیدم همه را پیش رخت راکع و ساجد
در میکده رهبانم و در صومعه عابد
گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد
یعنی که تو را می طلبم خانه به خانه
روزی که برفتند حریفان پی هر کار
زاهد سوی مسجد شد و من جانب خمار
من یار طلب کردم و او جلوه گه یار
حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار
او خانه همی جوید و من صاحب خانه
هر در که زنم صاحب آن خانه تویی تو
هر جا که روم پرتو کاشانه تویی تو
در میکده و دیر که جانانه تویی تو
مقصود من از کعبه و بتخانه تویی تو
مقصود تویی …کعبه و بتخانه بهانه
بلبل به چمن زان گل رخسار نشان دید
پروانه در آتش شد و اسرار عیان دید
عارف صفت روی تو در پیر و جوان دید
یعنی همه جا عکس رخ یار توان دید
دیوانه منم ..من که روم خانه به خانه
عاقل به قوانین خرد راه تو پوید
دیوانه برون از همه آئین تو جوید
تا غنچهء بشکفتهء این باغ که بوید
هر کس به بهانی صفت حمد تو گوید
بلبل به غزل خوانی و قمری به ترانه
بیچاره بهایی که دلش زار غم توست
هر چند که عاصی است ز خیل خدم توست
امید وی از عاطفت دم به دم توست
تقصیر “خیالی” به امید کرم توست
یعنی که گنه را به از این نیست بهانه
“شیخ بهایی”

9 thoughts on “شیخ بهایی

  1. سلام من اولين دفعه است که به وبلاگ شما آومدم ولی مطمئن باشين که ديگه مشتری شدم يکی از پاتوقام هميشه اينجاس خيلی زحمت کشيدی تا وبلاگت رو درست کنی واقعآْ خسته نباشی خيلی خوشکل شده
    فعلاْ در پناه حق

  2. سلام من اولين دفعه است که به وبلاگ شما آومدم ولی مطمئن باشين که ديگه مشتری شدم يکی از پاتوقام هميشه اينجاس خيلی زحمت کشيدی تا وبلاگت رو درست کنی واقعآْ خسته نباشی خيلی خوشکل شده
    فعلاْ در پناه حق

  3. سلام به شما
    از اينکه در تلاشی پيگير سعی کرديد تا بزرگانی که امروز وظيفه ماست تا از کلمات زيباشون درس زندگی بگيريم؛ بيشتر ديگران رو آشنا کنيد خوشحالم و تشکر مي کنم.
    سبز و جاويدان باشيد.

  4. سلام
    از اینکه در مورد زنده ماندن فرهنگ وتمدن اصیل وقوی ایرانی احساس مسئولیت میکنید از شما کمال تشکر را دارم .من آهنگسازهستم و بسیاری از اشعار شیخ را آهنگسازی کرده ام وعلاقه زیادی به اشعار و آثار شیخ دارم بهر حال اگر خدمتی از دستم بر آید در انجام آن مضایقه نمیکنم.
    با آرزوی موفقیت برای شما خدا نگهدار

  5. من دنبال مطلبی راجع به شیخ بهایی بودم که به این سایت دسترسی پیداکردم امیدوارم موفق باشی و اگر توانستی مطالب بیشتری راجع به شیخ بهایی بنویس
    ممنون

  6. سلام من دوم راهنمايی هستم و معلم رياضی من گفته بودن که تحقيقی درباره يکی از مفاخر رياضی بکنم و من از طريق گوگل اين وبلاگ شما را پيدا کردم و من هميشه نه بخاطر تحقيق رياضی بلکه برای اينکه از اثار و تمدن ايران با خبر باشم به اين وبلاگ خواهم امد. تا نامه بعد در پناه خدا باشيد

  7. با سلام
    با تشکر از زحمات فراوان شما ميخواستم آثار رياضی و نجوم شيخ بهایی را مطالعه کنم و همچنين اين دانش را کجا ياد گرفته متشکرم از مساعدت فرماييد

  8. من ایمیل خودمو را به شما دادم تا برام در باره ی مشاهیر و بزرگان بفرستید.(شیخ بهایی)

  9. سلام خيلی عالی هست متاسفانه از سهروردی چيزی نداشتين تا بيشتر بهره ببريم
    در صورتی که از سهروردی چيزی داريد برام بفرستيد

Leave a Reply